GARNIZON WAŁCZ



NIECO HISTORII

Miasto Wałcz jest jednym z najstarszych miast Pomorza Zachodniego. Prawa miejskie uzyskał w 1303 roku z rąk margrabiów brandenburskich. Ziemia wałecka w czasach historycznych zawsze była klasycznym terenem pogranicza. Początkowo ścierały się tutaj interesy Polan i Pomorzan. Książe Mieszko I zajmując Pomorze Zachodnie zajął także te tereny. Umocnił się tutaj Bolesław Chrobry, później raz tereny te były pod administracją królów lub książąt polskich, raz pomorskich. Na początku XII wieku pojawił się trzeci konkurent do tych ziem ­Marchia Brandenburska. Margrabiowie brandenburscy wykorzystując słabość rozbitego na dzielnice państwa polskiego kierowali swoją ekspansję na wschód. Na przeszkodzie stało im Księstwo Wielkopolskie zarządzane sprawnie przez Księcia Przemysława II. Brandenburczycy nie mogąc pokonać go w walce doprowadzili do jego śmierci w 1296 i około 1300 roku opanowali tereny między Drawą a Gwdą a więc także obszar ziemi wałeckiej .Tereny te były bardzo słabo zasiedlone Wcześniejsze próby organizowania akcji zasiedlania podejmowane wcześniej przez kolejnych panujących nie przyniosły spodziewanych efektów. Brandenburczycy nasilili te działania a jednym z elementów tych poczynań było nadanie praw miejskich trzem miejscowościom m.in. Wałczowi. Już w dwadzieścia lat po tych wydarzeniach Władysław Łokietek rozpoczął walki o te tereny. Trwało to z różnymi skutkami przez ponad trzydzieści lat. Dopiero w 1368 roku w wyniku układu między Kazimierzem Wielkim a margrabią Brandenburskim Ottonem Leniwym ziemia ta została włączona w granice państwa polskiego. Stan taki utrzymał się do 1772 roku do pierwszego rozbioru Polski. Ten okres w dziejach miasta obfitował zarówno w sukcesy jak i w tragiczne klęski.
Cały XV i XVI wiek to okres rozwoju miasta. Od drugiej połowy XV wieku intensywnie
rozwijało się podgrodzie. Osiedlali się tutaj głównie rzemieślnicy nie zrzeszeni w cechach tzw. partacze. W drugiej połowie XVI wieku podgrodzie było już tak duże i ekonomicznie silne ,że poczęło się upominać o prawa miejskie Starania te okazały się skuteczne na początku XVII wieku tzw. Nowe Miasto takie prawa uzyskało Otrzymało także własny herb Wielkim sukcesem dla miasta było podniesienie go do rangi starostwa grodzkiego w 1554 roku W wielkim województwie wielkopolskim były tylko cztery starostwa grodzkie w tym Wałcz. Najtragiczniejszym w dziejach Wałcza był okres „potopu szwedzkiego' kiedy miasto zostało doszczętnie spalone , a ludność zdziesiątkowana. Zniszczenia były tak znaczne a straty w ludziach tak ogromne że Król Jan Kazimierz zdecydował się w 1658 roku połączyć oba miasta w jeden organizm. Najazd szwedzki na Polskę odbił się tak poważnie na przyszłych dziejach naszego kraju w tym na dziejach Ziemi Wałeckiej że można by go nazwać przełomowym ,decydującym o przyszłych losach tych ziem. Po abdykacji Jana Kazimierza na krótko zapanowało bezkrólewie potem walki wewnętrzne okres saski gdzie głownie dominowała anarchia Polska wplątała się w wojnę północną /1700-1721/Przez ziemie wałecka przechodziły wojska pruskie saskie szwedzkie rosyjskie Finałem tego okresu był pierwszy rozbiór Polski .Ziemia Wałecka znalazła się w zaborze pruskim i ten stan mimo wielu wysiłków czynionych przez miejscową ludność utrzymał się do końca drugiej wojny światowej. Wałcz w XVIII wieku był miastem niewiele większym od Mirosławca, a znacznie mniejszym od Jastrowia.
Stan taki utrzymywał się prawie do połowy XIX wieku. Dopiero około połowy XIX wieku nastąpił jego  przyspieszony rozwój. Przesądziło o tym jego centralne położenie w powiecie , skupienie wszystkich ważnych  urzędów i obecność garnizonu wojskowego. W 1870 roku garnizon wałecki został zlikwidowany a żołnierze przeniesieni na pola toczącej się wówczas wojny z Francją.

Wiek XIX to lata w których miasto gruntownie zmieniało się modernizowało i unowocześniało . Z drewnianego przemieniało się w murowane. Do 1803 roku w mieście nie było ani jednego budynku murowanego. Nawet tak znaczące obiekty publiczne jak kościół czy ratusz były zbudowane z drewna. W tamtych czasach był to najtańszy materiał budulcowy ale też ten rodzaj budulca sprawił, że wielokrotnie wybuchały pożary  nierzadko niszcząc miasto niemalże doszczętnie. Pierwszym murowanym budynkiem w mieście był gmach kolegium jezuickiego tzw. Aten Wałeckich. Budowę jego ukończono w 1805 roku. Cały XIX wiek to okres  znaczących przemian w mieście i dostosowywania standardów życia w nim do powszechnie wówczas  obowiązujących na zachodzie Europy. Wyznacznikami postępu cywilizacyjnego w mieście było pojawienie się takich udogodnień i urządzeń jak wodociągi i kanalizacja, gaz, prąd elektryczny, brukowane ulice , publiczny nadzór nad higieną i warunkami sanitarnymi. W 1853 roku powstał szpital. W takim kształcie  później nieco rozbudowany przetrwał do dzisiaj. Od 1884 rozpoczęto brukowanie ulic a w 1852  wprowadzono pierwsze oświetlenie uliczne - 20 lamp naftowych.

Pierwsza elektrownia pojawiła się w Wałczu w 1895 roku. Pierwsze żarówki zapaliły się w mieście w  1899 roku. Na początek w ratuszu, szpitalu i w szkole budowlanej. Stało się to możliwe ponieważ kilka lat  wcześniej (1897) powstał w Wałczu zakład elektryczno-gazowy. Najpierw była to spółka prywatno-miejska a od 1920 miejska. Gazownia ta przetrwała do lat siedemdziesiątych XX wieku. Ogromną ze względu na  koszty i ważną dla rozwoju miasta była budowa koszar nowotworzonego garnizonu wojskowego. Przed  1914 rokiem ukończono ich budowę i ulokowano tam jednostkę piechoty. Koszary kosztowały 1.2 mln  marek. Innym znaczącym wydarzeniem gospodarczym i społecznym było oddanie do użytku w 1881 roku linii kolejowej Wałcz-Piła. Ta forma transportu rozwijała się bardzo szybko. W ciągu zaledwie dwudziestu  lat powstały kolejne połączenia z Krzyżem, Stargardem, Wierzchowem i już w 1910 roku z Jastrowiem.  Wybudowano trzy dworce kolejowe szereg bocznic i ramp w tym specjalnie przystosowanych do załadunku bydła. Usprawnieniu uległ także sposób komunikowania się, w 1864 otwarto stację telegraficzną, a w 1901 podłączono miasto do sieci telefonicznej.

Mapa naszego regionu z 1910 roku.

( kliknij ) aby powiększyć !

 

 

( Źródło: http://www.deutsch-krone.com/  )

   

Nowy budynek poczty (istniejący do dzisiaj) oddano do użytku w 1895r. Dla poprawy higieny w mieście wybudowano w 1901 roku wodociągi miejskie, wcześnie bo w 1886 rzeźnię i wprowadzono przymus rzeźny tzn. obowiązek dokonywania ubojów w rzeźni. Zaprzestano zanieczyszczać ulice odpadkami rzeźnymi. Wiek XX to czas dalszego przyspieszonego rozwoju miasta. Zaczęto rozwijać oświatę kulturę sport, ale przede wszystkim rozwijano garnizon wojskowy. Miasto przecież pozostawało w strefie przygranicznej a rozstrzygnięcia I wojny światowej pozostawiły je w granicach Niemiec. W latach dwudziestych oddano kolejne koszary tym razem dla pułku artylerii konnej a w latach trzydziestych rozpoczęto budowę umocnień Wału Pomorskiego.

 

Mapa naszego regionu z 1920 roku.

( kliknij ) aby powiększyć !

 

( Źródło: http://www.deutsch-krone.com/ )

   

Porozumienie jałtańskie dotyczące między innymi nowego ładu politycznego w Europie po zakończeniu II wojny światowej spowodowały przesunięcie granic Polski daleko na zachód. W wyniku tego Wałcz po 173 latach ponownie znalazł się w granicach państwa polskiego. Wszystkie wcześniejsze starania ludzkości polskiej mieszkającej na tych ziemiach wreszcie przyniosły pozytywny skutek. Dla samych Polaków - rdzennych mieszkańców tych ziem, mocno spóźniony. Nasilona akcja osadnicza prowadzona przez władze niemieckie w końcu XIX wieku i na początku XX wieku, a także działania germanizacyjne oraz powstałe po 1918 roku niepodległe państwo polskie (granica przebiegała ok. 30 km od miasta), spowodowały znaczny odpływ ludności polskiej z miasta. O ile w 1910 roku było 818 rodzin polskich i 175 dwujęzycznych, to w 1925 r. już tylko tylko 181 rodzin przyznawało się do języka polskiego.

Zakończenie wojny zastało miasto nieznacznie zniszczone, trochę wypalone, ale bardzo wyludnione. Pozostało kilka rodzin autochtonicznych polskojęzycznych i niewiele rodzin niemieckich. Resztę Niemcy wcześniej w styczniu i lutym 1945 roku ewakuowali.

Przed nowymi już polskimi  władzami stanął problem zasiedlenia tych terenów i uruchomienia gospodarki. Do miasta ściągali osadnicy zarówno z terenów niedalekiej wielkopolski, jak i z kresów wschodnich. Ci ostatni przyjeżdżali w dużych, zorganizowanych transportach repatriacyjnych i oni w pierwszych latach, po wojnie stanowili większość społeczności lokalnej. Pierwszy transport repatriantów przybył 16 kwietnia 1945 roku, a pod koniec 1945 roku w Wałczu mieszkało już 1247 osób. W kwietniu uruchomiono zasilanie miasta energią elektryczną, w lipcu młyny, gazownie, regularne połączenia kolejowe z Piłą. Rozpoczął pracę bank. We wrześniu były pierwsze nabory do szkół podstawowych (Szkoła Nr 2 itp.) oraz średnich (Liceum Ogólnokształcące i Technikum Rolnicze). Miasto rozpoczęło normalne funkcjonowanie. Kolejne lata to intensywny rozwój miasta i znaczący wzrost liczby mieszkańców.

 

Zaczęła powracać jego pierwotna funkcja - lokalnego centrum życia administracyjnego, gospodarczego i kulturalnego, ale także znaczącego garnizonu wojskowego. To wciąż było miasto pogranicza mimo, że sama granica oddaliła się znacznie na zachód. Ten stan i trend rozwojowy utrzymywał się do końca lat siedemdziesiątych. Miasto znacznie się rozrosło, przybyło zakładów produkcyjnych, usługowych, szkół, instytucji kultury. W sposób znaczący nie rozwinął się jednak żaden przemysł. Dominowały szeroko rozumiane zakłady obsługi rolnictwa, budownictwa i komunikacji. Przemiany polityczne, a co za tym idzie i gospodarcze lat osiemdziesiątych odbiły się bardzo niekorzystnie na gospodarce miasta. Kiedy na początku lat dziewięćdziesiątych w powiecie upadły gospodarstwa wielkotowarowe (PGR i RSP) masowo zaczęły padać w mieście zakłady zaopatrzenia rolnictwa, przetwórstwa i budownictwa rolnego. Druga połowa lat dziewięćdziesiątych okazała się pomyślniejsza dla miasta. Znacząco został opanowany trend spadkowy w gospodarce miasta. Zaczęły powstawać nowe, niejednokrotnie duże zakłady przemysłowe z udziałem kapitału zagranicznego : austriackiego, holenderskiego, niemieckiego, kanadyjskiego.

 

Umocnił się garnizon wojskowy. Obok istniejącej już brygady łączności powstała, powstała brygada zmechanizowana. Wzrosła siła nabywcza społeczeństwa lokalnego, mocno rozwinął się handel. Znacząco spadło bezrobocie. Liczba ludności w mieście zbliżyła się do 28 tysięcy mieszkańców.

Dzisiejszy Wałcz to 27 tysięczne miasto - znaczący na Pomorzu Zachodnim ośrodek życia gospodarczego, kulturalnego, oświatowego i sportowego. Po Szczecinie, Koszalinie jest trzecim ośrodkiem akademickim w regionie. Działa tu Wyższa Szkoła Zawodowa, Zespół Kolegiów Nauczycielskich, a także 5 zespołów szkół ponad gimnazjalnych, trzy gimnazja i trzy szkoły podstawowe. Łącznie ponad osiem tysięcy młodzieży i dzieci korzysta z różnych form edukacyjnych w systemie dziennym i znaczna liczba w systemie wieczorowym i zaocznym. Mimo różnych perturbacji przełomu XX i XXI wieku wciąż egzystuje niemały garnizon wojskowy. Pozostaje mocno rozwinięta administracja samorządowa. Miasto jest siedzibą Starostwa, Urzędu miasta, Urzędu Gminy. Wraz z jednostkami organizacyjnymi samorządy największym pracodawcą w mieście.

 

Najważniejsze dziedziny przemysłu to przemysł metalowy z zakładami VNH - fabryka grzejników, Ekomech - konstrukcje stalowe (to największe, pozostaje szereg mniejszych), drzewny, meblarski, elektryczny i przetwórczy. Duża jest liczba mniejszych zakładów usługowych. Wałcz jest znaczącym ośrodkiem na sportowej mapie województwa i kraju. Tutaj znajduje się jeden z czterech w kraju Ośrodek Przygotowań Olimpijskich - Bukowina, ale i w mieście doskonale rozwinięta jest baza sportowa. Regularnie trenuje w klubach i sekcjach ponad 900 zawodników w różnych dyscyplinach sportowych. Wiodące dzisiaj to kajakarstwo i wioślarstwo, lekka atletyka i boks. Dochowano się na przestrzeni ostatnich 35 lat ponad 30 olimpijczyków, wielu mistrzów Polski, Europy.

W nowych warunkach wynikających z wejścia Polski do Unii Europejskiej, Wałcz kreowany jest jako ośrodek bardzo atrakcyjnego regionu turystycznego.

Turystyka staje się powoli ważną dziedziną gospodarki miasta. W tej dziedzinie Samorząd Miejski upatruje szanse rozwoju miasta.

TERAŹNIEJSZOŚĆ

Obecnie Wałcz jest dwudziestoośmiotysięcznym miastem - administracyjnym, gospodarczym i kulturalnym centrum Pojezierza Wałeckiego, położonym w południowo-wschodniej części województwa zachodniopomorskiego. Najbliższe duże miasta to: Szczecin (130 km), Bydgoszcz (115 km), Poznań (120 km), Gorzów Wielkopolski (107 km), Koszalin (120 km). Wałcz zajmuje obszar 38 km2. Jest to teren płaski, urozmaicony jedynie niewielkimi wzniesieniami.

W granicach administracyjnych miasta znajdują się dwa, duże jeziora: Raduń (powierzchnia - 227,10 ha, długość - 6050 m, długość obrzeża ponad 19 000 m, głębokość maksymalna - 25,6 m, średnia 10,4 m) i Zamkowe (powierzchnia - 129,57 ha, długość - 3350, długość obrzeża - 10950 m, maksymalna głębokość 41 m, średnia 12,9 m). Brzegi jeziora Raduńskiego spięte są mostem wiszącym, który jest niewątpliwie dużą atrakcją. Tuż obok mostu, wśród ogromnych drzew lasu bukowego, położony jest Ośrodek Przygotowań Olimpijskich - słynna wałecka 'Bukowina'. Bezpośrednio po wojnie, za sprawą Nadleśniczego Lasów Miejskich Wałcza Winanda Osińskiego oraz słynnego trenera Jana Mulaka, rozpoczął tu trening, polski lekkoatletyczny 'Wunderteam', jedna z najlepszych reprezentacji na świecie na przełomie lat 50-tych i 60-tych. Do dziś olimpijską formę szlifują w COS kajakarze oraz przedstawiciele sportów zespołowych. Klimat 'Bukowiny' ma właściwości lecznicze.

Nad tym samym jeziorem usytuowany jest MOSiR , który dysponuje szeroką gamą sprzętu sportowego, m.in. motorówkami, kajakami, rowerami wodnymi oraz statkiem spacerowym 'Delfin'. Jest to też doskonała baza wypadowa do wędrówek pieszych, rajdów rowerowych oraz spływów kajakowych. Tu bierze swój początek tzw. Pętla Wałecka - szlak kajakowy, który przebiega przez sześć jezior, połączonych niewielkimi ciekami wodnymi i kończy się w jeziorze Bytyń. Z MOSiR-u biorą też swój początek szlaki piesze i rowerowe, które z obu stron oplatają jez. Raduńskie oraz biegną okalającymi je lasami, aż do wsi letniskowej - Strączno.

Nad jeziorami wałeckimi znajdują się liczne plaże i kąpieliska a także pola namiotowe i wypożyczalnie sprzętu sportowego.

W niewielkiej odległości od miasta znajduje się kilka równie atrakcyjnych jezior: Chmiel Duży, Chmiel Mały, Raduń Mały, Ostrowiec Wielki, Łubianka, Łabędzie. Akweny te położone są w zwartych kompleksach lasów o zróżnicowanym drzewostanie. Miasto z trzech stron (od zachodu, południa i wschodu) także otoczone jest lasami.

Na bezpośrednie okolice Wałcza składają się tereny leżące w gminie wiejskiej. Duża atrakcją (oprócz śródleśnych jezior) są tu pomniki przyrody. Głównie potężne drzewa bądź ich zespoły, kilka gniazd orła Bielika. W niewielkiej odległości od Wałcza (przy drodze nr 163), między Kłębowcem, a Golcami znajduje się bardzo atrakcyjny rezerwat leśny o powierzchni około 16 ha, w którym występują: buczyna, łęk wiązowy i grąd. Wysokość dwustuletnich buków i dębów przekracza tu 30 metrów, a obwód niektórych z nich wynosi około 5 metrów. Rezerwat zwiedzać można tylko po wyznaczonych ścieżkach.

Brak w Wałczu i jego okolicach uciążliwego przemysłu oraz dbałość gospodarzy o środowisko naturalne powoduje, że miasto należy do obszarów niezagrożonych ekologicznie. Tym samym jest doskonałym miejscem wypoczynku.

W związku z tym, że krzyżują się tu ważne szlaki komunikacyjne, mieszkańcy Wałcza z utęsknieniem oczekują planowanej już od wielu lat obwodnicy.

 

 

 
 

Kliknij obrazek aby zobaczyć więcej.

 

Nasze miasto z kosmosu ...

 
     
 

Nasze miasto z lotu ptaka ...

 
   
 

Widok na centrum. Na pierwszym planie jezioro Raduń,
w głębi jezioro Zamkowe.

 
   
 

I to samo nieco szerzej, od drugiej strony.

 
   
 

Ośrodek przygotowań olimpijskich na Bukowinie.
Z prawej widoczna kładka przez jezioro Raduń

 
   
 

Widok na nasze koszary ze śmigłowca.

 
   
 

i z poziomu ziemi ..

 
 

Kliknij obrazek aby zobaczyć więcej.

 

oraz z bardzo starego albumu ...

 
   
 

Widok ratusza - siedziba władz miasta.
Plac Wolności po remoncie.

 
   
 

Znowu czynny dworzec kolejowy.

 
   
 

Widok szkoły zawodowej.
Tu można wysłuchać hejnału.

 

 

>> Historia garnizonu Wałcz <<

OKRES PRZEDWOJENNY

   Historia garnizonu Wałcz sięga jeszcze czasów przedwojennych. Już przed wojną w garnizonie Deutsch Krone w istniejących do dzisiaj koszarach stacjonowały jednostki niemieckie.

Okolice Wałcza z 1939 roku przedstawia wycinek mapy z niemieckiego atlasu. Można na nim zaobserwować przebieg granicy w okolicach Piły, numery dróg oraz planowaną wówczas super szosę w kierunku do Prus Wschodnich a dalej pewnie ... na Moskwę.

Aby powiększyć mapę wystarczy na nią kliknąć.

Mapę całego Pomorza można obejrzeć klikając (TU).

   

    W koszarach przy ulicy Kościuszki (obecnie koszary 100 Batalionu Łączności) stacjonował 2 batalion 96 pułku piechoty, którego sztab, 13 i 14 kompania oraz 1 i 3 batalion stacjonowały w Pile (Schneidenmühl). W koszarach przy ulicy Wojska Polskiego stacjonował sztab i 2 dywizjon 92 pułku artylerii lekkiej, którego 1 dywizjon stacjonował w Koszalinie (Kőeslin), 3 dywizjon zaś w Szczecinku (Noustettin). Pułki te wchodziły w skład 32 dywizji piechoty ze sztabem w Koszalinie.
    

OKRES WOJNY (wg opracowania ppłk Mariana Bobelaka)

W okresie wojny - do 1945 roku w garnizonie Wałcz w różnych okresach stacjonowały:
- forteczny batalion karabinów maszynowych,
- 368 EGB (zapasowy batalion grenadierów) - około 400 żołnierzy,
- 26/44 batalion VS (tzw. volks szturmu) - od 25 stycznia 45 r. około 700 żołnierzy,
- pułk zborny "Wałcz" (utworzony 25.01.1945 r.) w skład którego weszły w/w bataliony, oraz nieformalnie 4 batalion sformowany z drobnych pododdziałów.
Do 4 batalionu wcielono między innymi żołnierzy:
    - 2 szkolnego oddziału weterynaryjnego,
    - 256 batalionu strzelców obrony kraju,
    - kompania 23 oddziału szkolnego marynarki,
    - elewi oficerskiej szkoły piechoty,
    - kompania marszowa z Kibingen,
    - kompania niszczycieli czołgów "FRIEDRICH" z Piły,
Pułk "Wałcz" posiadał nieliczne pododdziały wzmocnienia :
    - dwa plutony saperów,
    - pluton miotaczy ognia,
    - 3 działa szturmowe,
    - kilkanaście armat (20 i 37 mm p-lot oraz 75 mm piechoty i p-panc),
    - 15-20  moździerzy 81 mm,
    - dywizjon artylerii w sile 20 armat i haubic 105 i 149 mm.
  Dowództwo pułku mieściło się w schronie sztabowym pod koszarami przy obecnej ulicy Wojska Polskiego, gdzie mieściło się wysunięte stanowisko dowodzenia dywizji "Märkisch Frieddland".
  Garnizon niemiecki w Wałczu w chwili zbliżania się do niego frontu liczył około 2000 żołnierzy obsadzając nimi 8 km odcinek Wału Pomorskiego.

Miasta Wałcza praktycznie nie zdobywano, gdyż po przełamaniu Wału Pomorskiego w okolicach Zdbic obrońcy wycofali się. Zniszczenia umocnień (bunkrów) dokonali saperzy polscy aby w przypadku zmiany sytuacji na tym odcinku frontu, drugi raz ich nie zdobywać. Tory kolejowe biegnące od cegielni za jeziorem Chmiel w kierunku do Strączna i dalej do Jastrowia rozebrali sojusznicy. Jak mówi się żartobliwie zabrali je (jak większość urządzeń technicznych z terenów Pomorza i Niemiec) "do poniklowania". Na szczęście malowniczych mostów betonowych nie dało się zabrać ! Częściowego spalenia zabudowań miasta już po wyzwoleniu, dokonali szabrownicy podczas penetracji zabudowań.

 

OKRES POWOJENNY (wg opracowania ppłk Jana Gajewskiego)

  I  KORPUS ARMIJNY WP

lata  1945 - 1957

 
       
  Dowództwo i sztab. gen. bryg. Świtalski  
   ul. Dworcowa 14 (d. Bohaterów Stalingradu) płk Pawlenko  
    płk Czesław Szerszeń  
       
  38 Batalion Łączności I KA mjr Wilhelm Wysocki  
   ul. Zwycięstwa Wojska Polskiego (JW 3761) mjr Józef Kogut  
   ul. Kościuszki 24 ppłk Ryszard Bosak  
       
       
  14 DYWIZJA PIECHOTY

lata 1945 - 1957

 
       
  Dowództwo 14 DP płk Jan Sielecki  
   ul. Dworcowa 14 gen. bryg. Stanisław Olechowicz  
    gen. bryg. Michał Stryga  
       
  Prokuratura 14DP    
   ul. Dworcowa 16    
       
  Sądownictwo    
   ul. Dworcowa 16    
       
  Informacja Wojskowa    
   ul. Dworcowa 16    
   ul. Dąbrowskiego 24    
   ul. Królowej Jadwigi 6,8 (Bieruta)    
       
  Duszpasterstwo

do 1950 roku

 
   ul. Dworcowa 16    
       
  38 Batalion Łączności 14 DP mjr Józef Kamiński  
   ul. Kościuszki 33 (Policja) płk Stanisław Śledz  
       
  12 Kompania Rozpoznawcza    
       Kompania Chemiczna    
       Kompania Saperów    
       30 Dywizjon Art. P/Lot.    
   ul. Kościuszki 24    
       
  Okręgowa Składnica Amunicji    
   nad jeziorem Chmiel Duży    
       
  Ruchomy Warsztat Napraw Samochodów kpt. Leon Bodnar  
     RWNS - JW 1925 kpt. Henryk Junczyk  
   ul. Wronia kpt. Edward Sielski  
    kpt. Julian Nycz  
    ppłk Tadeusz Wesołowski  
       
  Dywizyjne Magazyny Samochodowo kpt. Dolny  
         -Czołgowe  GPZ st.sierż. Anzelm Lewandowski  
   ul. Wronia st.sierż. Zbigniew Wagner  
       
  INNE  jednostki w garnizonie Wałcz    
       
Sam. Kompania Łączności TKM-KBW ... Hieronim Ziemski
   ul. Kościuszki 24    
       
  Sam. Komp.- Kurs Dosk. Oficerów SKOR płk Ryszard Pulsakowski  
   ul. Kościuszki 24    
       
  Batalion Rozpoznania Radiowego JW4420 płk Władysław Mróz  
   ul. Kościuszki 24    
       
  Samodzielna Zautomatyzowana kompania kpt. Stanisław Stępień  
    Radiowo-Techniczna JW 3741 (woj. OPK) mjr Stanisław Dryjas  
   Chwiram k/Wałcza kpt. Bogdan Junczyński  
    mjr Jan Stelmaszczyk  
    mjr Ryszard Jurek  
       
  Stacjonarny Garnizonowy Węzeł Łączności

lata 1950 - 1957

 
     I Korpusu Armijnego płk Kazimierz Mościcki (korpus)  
   ul. Dworcowa 14 kpt. Władysław Piławski  
       
  Stacjonarny Garnizonowy Węzeł

lata 1964 - 2005 ...

 
               Łączności - GWŁ ppłk Stanisław Kwiatkowski  
   kompleks JW 3761 ppłk Jan Gajewski (autor opracowania)  
    ppłk Józef Pośpieszny  
    mjr Ireneusz Górko  
    mjr Grzegorz Rutkowski  
    kpt. Robert Stańczyk  
    st.chor.sztab. Wiesław Tomaszek  
    mł.chor.sztab. Wiesław Zawora  
       
  Orkiestra Garnizonowa

do 1999 r.

 
   ul. Wojska Polskiego (koszary JW3761) kpt. W. Winiarski  
   ul. Kościuszki (dawne kasyno) kpt. J. Kruszyński  
    kpt. H. Mariański  
    kpt. Adam Wilk  
    kpt. S. Jędrzejewski  
    mjr Tadeusz Zieleniewicz  
       
  Klub Garnizonowy

lata 1949 - 2005 ...

 
   ul. Mazowiecka 2 kpt. S. Gaweł  
    kpt. J. Terlecki  
    ppłk Majcherczyk  
    ppłk W. Puczkarski  
    kpt. J. Klim  
    mjr S. Wolski  
    kpt. R. Jakubiak  
       
  Kasyno Oficerskie

lata 1949 - 1998

      (Kasyno Garnizonowe nr 304)    
   ul. Mazowiecka 2    
   ul. Kościuszki 24    
   ul. Wojska Polskiego    
  GAM - Garnizonowa Administracja Mieszkań

 

 ul. Dworcowa 14 kpt. Musiał S.
kpt. Hnat W.
por. Protoszyn R.
kpt. Kielmas Sz.
chor. Małkowski Z.
kpt. Borecki T.
mjr Horbatowicz J.
kpt. Goszczyński A.
mjr Jędrzejczyk Wiktor
mjr Zapaśnik
kpt. Raca J.
  Hotel Garnizonowy  
 ul. Mazowiecka 4
  Internat Garnizonowy  
 ul. Dworcowa 14
  Przedszkole Wojskowe nr 60

lata 1950 - 2000

 ul. Kościuszki 31 Pani Lotenc N.
 ul. Dąbrowskiego 24 Pani Łyczak T.
Pani Kwietniewska M.
Pani Głowacka Katarzyna
Pani Graban T.
Pani Miller Regina
  WCH - Wojskowa Centrala Handlowa

do lat 90

 ul. Przedmiejska 7 Pani Waronowicz A.
 ul. Wojska Polskiego (kasyno) Pani Dąbrowska J.
 107 SZPITAL WOJSKOWY z przychodnią

lata 1951 - 2003 ...

 
   ul. Kołobrzeska płk Eugeniusz Doręgowski  
    ppłk Bronisław Sejda  
  http://www.107sw.mil.pl/ płk Marian Siempko      (Komendanci)  
    ppłk Adam Rochowicz  
    płk Zygmunt Włudarski  
    płk Edward Wojtarowicz  
    ppłk Tomasz Jaroch  
    płk Andrzej Wiśniewski  
    płk Janusz Napiórkowski (Dyrektor)  
           Marek Kornet (październik 2014)  
       
  JW  2016  -  5 Pułk łączności

lata 1965 - 2001

 

                       1 Pułk Łączności

płk Mieczysław Kluka  

                       2 Brygada Łączności

płk Stanisław Markowski  
  ul. Kościuszki 24 płk Włodzimierz Augustynowicz  
    płk Janusz Modrzyński  
  http://www.2brygada.walcz.paak.net/ płk Lech Zakrzewski  
    płk Wojciech Reszka  
     

  Parafia Wojskowa

erygowana od 21.01.1992 ...

 
  ul. Wojska Polskiego (koszary JW3761) ks. kapelan ppłk mgr Franciszek KĘDZIORA,
    ks. kapelan kpt. Mieczysław OLEKSIUK,
    ks. kapelan mjr Marek JARASZEK.  
  ks. kapelan ppor. Andrzej SZPURA ks. kapelan kmdr por. Zbigniew KŁUSEK
    ks. kapelan kmdr por. Wacław STĘPIEŃ
    ks. kapelan ppłk Władysław Maciej KOZICKI
    wikariusz - ks. ppor. Antonii Humeniuk
    ks. mjr Witold Kurek (październik 2014)
     

  100 Batalion Łączności

lata 2000  ...

 
   ul. Kościuszki 24 ppłk Janusz Sobolewski  
    ppłk Robert Wierzbiński  
  http://www.100bl.wp.mil.pl/ ppłk Marian Matoszka  
    mjr  Wiesław Gwóźdź  
       
       

  Batalion Sieci Bazowych

lata 2001 - 06.2004 ...

 
    ul. Kościuszki 24 mjr Mirosław Sowiński  
       

  4 Batalion Dowodzenia

lata 06.2004 - 06.2007 ...

 
    ul. Kościuszki 24 ppłk Mirosław Sowiński  
       
 104 Batalion Zabezpieczenia

07.2007 - ...

 
    ul. Kościuszki 24 ppłk Marek Czyż  
ppłk Krzysztof Łukaszczyk
ppłk Sławomir Gembarski
       
  JW  2398 - 6 Rejonowa Składnica

lata 1950 - 1999

 
                   Kwatermistrzowska mjr Bielecki  
   ul. Ciasna 7 mjr Kazimierz Grzywacz  
    ppłk Tadeusz Cielecki  
    ppłk Bronisław Mieńko  
    ppłk Kazimierz Siuda  
    ppłk Wiesław Fiedorowicz  
       

  2 Rejonowa Baza Materiałowa

lata 2000 - 2010

 
 

ul. Ciasna 7               

płk Wiesław Gierek  
    płk Wiesław Frankowski  
    płk Adam Polowy  
     

  1 Regionalna Baza Logistyczna

lata 2011 -  ...

 
  ul. Ciasna 7 płk Adam Polowy  

http://www.1rblog.pl/

płk Sławomir ŁACH (lipiec 2014)  
     
  Wojskowa Komenda Uzupełnień

lata 1950 - 2002

 
   ( WKR, WKU, PSzW) mjr Tadeusz Wołek  
   ul. Dworcowa ppłk Czesław Broda  
   ul. Dąbrowskiego 24 płk Bolesław Butyński  
    płk Zygmunt Renczelewski  
    płk Hubert Terlecki  
    ppłk Józef Michno  
    płk Witold Bień  
    płk Kazimierz Olszewski  
    ppłk Henryk Grefling  
       
  JW  3761  -  49pp / 14DP,

lata 1957 - 2003

 
              6 pz / 20DP, 2 BZ / 2 DZ płk Jan Gabrielczyk  
   ul. Wojska Polskiego płk Maksymilian Buczerk  
     (dawna Zwycięstwa Wojska Polskiego) płk Władysław Walas  
    płk Henryk Szafrański  
    płk Wiesław Osadowski  
    płk Włodzimierz Warchalski  
    płk Stanisław Sidor  
    płk Włodzimierz Michalski  
    płk Piotr Kaszuba  
    płk Krzysztof Gałkowski  
    płk Andrzej Gwadera  
    płk Wiktor Marcinkowski  
    płk Zenon Nowak  

 

               Powrót